Ngày tôi đến ngôi làng ấy, bầu trời buổi sáng trong xanh một cách kỳ lạ, như thể đang cố che giấu một điều gì đó. Ở giữa cánh đồng hoang vu, tôi nhìn thấy nó: một hàng rào gỗ mục nát, xiêu vẹo, đứng trơ trọi giữa đồng không mông quạnh.

Cái hàng rào ấy chẳng có gì đặc biệt, ngoài việc nó… chẳng có vẻ gì là làm được việc. Những thanh gỗ đã mục, dây thép gai chỉ còn là những sợi kim loại xoắn tả tơi như tóc của một người già. Không có dấu hiệu của ai đó chăm sóc, và cũng chẳng có gì để hàng rào bảo vệ.

Dân làng bảo với tôi rằng nó đã ở đó từ rất lâu, lâu đến mức không ai còn nhớ ai dựng nó lên, hay tại sao nó lại nằm ở đó.

Những người trẻ trong làng nhìn cái hàng rào với ánh mắt khinh thường. Một thanh niên nhún vai, nói với tôi:
“Vô dụng quá. Chẳng hiểu giữ nó để làm gì. Tôi nói rồi, dỡ đi thôi.”

Những người già trong làng thì khác. Họ ngồi trên những chiếc ghế gỗ cũ kỹ trước nhà, nhìn cái hàng rào từ xa, ánh mắt như đang lạc về một ký ức đã bị xóa mờ. Một cụ ông lắc đầu, nói chậm rãi:
“Chưa chắc. Đừng vội dỡ. Có lẽ nó ở đó vì một lý do mà chúng ta không còn nhớ nữa.”

Nhưng, như mọi câu chuyện hiện đại, lý trí của người trẻ thường thắng sự thận trọng của người già. Hội đồng làng họp bàn và nhanh chóng đi đến quyết định: hàng rào đã cũ, đã mục, đã vô dụng. Nó phải bị dỡ bỏ.

Quyết định ấy được thực thi ngay sáng hôm sau. Đội thanh niên trong làng, mang theo rìu và cưa, làm việc hăng hái dưới cái nắng ban mai. Chỉ mất một buổi sáng, cái hàng rào đã biến mất, như thể nó chưa từng tồn tại.

Buổi chiều hôm đó, dân làng ăn mừng. “Cuối cùng thì cánh đồng cũng thoáng đãng, không còn vướng víu gì nữa!”Một thanh niên cười lớn, chỉ tay ra cánh đồng trống trải.

Nhưng niềm vui ấy không kéo dài được lâu.

Đêm xuống, từ phía rặng núi xa xa, một đàn bò rừng ập xuống cánh đồng. Những con vật khổng lồ, vốn đã bị ngăn cách khỏi khu vực này qua nhiều thế hệ, giờ đây chẳng còn gì cản đường. Chúng giẫm nát ruộng lúa, xới tung những luống khoai lang, phá tan tành những gì mà dân làng đã mất bao nhiêu năm gây dựng. Những tiếng hét vang lên trong đêm, nhưng chẳng ai có thể làm gì để ngăn chúng.

Khi mặt trời lên, cánh đồng trông như một chiến trường. Dân làng đứng lặng trước những gì còn sót lại – mà thật ra chẳng còn gì đáng kể. Một cụ bà, nước mắt lăn dài, nhìn về phía cánh đồng giờ chỉ còn là đất trống lem nhem vết móng bò. Bà nói với tôi, giọng run rẩy:
“Chúng ta tưởng bỏ đi là tự do. Hóa ra, bỏ đi là tự sát.”

📌 Ghi chú – Chesterton’s Fence

• Định nghĩa: Nghịch lý “Chesterton’s Fence” (hàng rào của Chesterton) nhắc nhở: đừng xóa bỏ hoặc thay đổi một quy tắc/hệ thống cũ khi chưa hiểu rõ tại sao nó tồn tại.
• Nguồn gốc: Nhà văn G. K. Chesterton, The Thing (1929).
• Ứng dụng thường gặp:
  • Chính sách → bỏ luật cũ vô tội vạ có thể mở cửa cho thảm họa.
  • Doanh nghiệp → thay đổi quy trình không hiểu gốc rễ → tạo lỗ hổng.
  • Văn hóa/giáo dục → hủy bỏ truyền thống mà không hiểu ý nghĩa → mất lớp bảo vệ vô hình.
• Điểm mấu chốt: Không phải mọi hàng rào đều tốt, nhưng mọi hàng rào đều có lý do xuất hiện.

Disclaimer:

Tất cả nhân vật, địa danh, tình huống trong loạt bài này đều là hư cấu ẩn dụ. Nếu có sự trùng hợp với đời thật, đó chỉ là một pha “ngẫu nhiên có chủ đích của vũ trụ.” Những câu chuyện mang tính châm biếm và minh họa hệ thống, không phản ánh hay công kích bất kỳ cá nhân, tổ chức, cộng đồng hay tôn giáo nào.

Mục tiêu duy nhất: biến nghịch lý thành chất liệu kể chuyện – để bạn vừa bật cười, và có thể … vừa bật não.

(P/s: Đây là truyện bịa. Nếu bạn thấy giống thật, hãy tự hỏi: đời thực mới buồn cười, hay là truyện này?)